Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası Şamaxı
şəhərindən 22 km aralı Y.Məmmədəliyev qəsəbəsi yaxınlığında
Pirqulu dağının şimal yamacında dəniz səviyyəsindən 1435 m
yüksəklikdədir.
Rəsədxana Azərbaycan EA Fizika İnstitunun bazasında 1960-cı
ildə yaradılıb. Qısa müddətdə yaşayış qəsəbəsi və iş binaları
tikilib, teleskoplar, digər elmi avadanlıqlar quraşdırılıb:
2 metrlik teleskop, üfüqi günəş teleskopu, AZT-8, AST-452,
Seys-600 və s.
Təşkilatın əsas fəaliyyət istiqamətləri ulduzlarda qeyri stasionar
proseslərin kompleks tədqiqi , Günəş sistemi cisimlərinin
fizika və dinamikası; günəş fizikası, Günəş-Yer əlaqələrinin
öyrənilməsidir...
Son beş ildə təşkilatın əldə etdiyi əsas elmi nəticələr bunlardır:
2000-dən çox ulduzun spektləri alınıb, emal və təhlil edilib,
bir sıra ulduz atmosferlərində vaxtaşırı dəyişkənliklər aşkar
edilib, Günəş atmosferində qeyri-adi dalğavarı hərəkət qeydə
alınıb, yeni elektron komet sistemində indiyədək məlum olmayan
effektlər aşkar edilib, bir sıra asteroidlərin kimyəvi tərkibi
öyrənilib, Günəş atmosferində qeyri-adiabatik rəqslərin nəzəriyyəsi
yaradılıb, ionosferdən keçən yüksək tezlikli radio siqnalların
qəbulu və onun Günəş fəallığından asılılığı tədqiq olunub,
Günəş fəallığının yeni mexanizmi irəli sürülüb, yeni müşahidə
sistemləri və işıqqəbuledicilər yaradılıb, 1999-cu ildə tam
günəş tutulması müşahidə edilib, N.Tusinin 800 illik yubileyi
ilə əlaqədar olaraq 8 konfrans keçirilmişdir; 11 kitab və
18 jurnal nəşr edilib. |